حقیقت انسان

سهل بن سعد ساعدی که از اصحاب پیغمبر است می فرماید:
قال: جاءَ رَجُلٌ إلى النَّبيِّ صلی الله علیه و آله، فَقالَ: يا رسولَ اللهِ، دُلَّنِي عَلَى عَمَلٍ إِذَا عَمِلْتُهُ أَحَبَّنِيَ اللهُ وأَحبَّنِيَ النَّاسُ فَقَالَ ازْهَدْ فِي الدُّنْيَا يُحِبَّكَ اللهُ
مردی آمد خدمت پیغمبر(صلی الله علیه و آله) و گفت: یا رسول الله مرا هدایت کن بسوی عملی که اگر آن عمل را انجام دهم خدا و مردم مرا دوست داشته باشند.

این نکته بسیار مهم است که هدف ما از زندگی چه باشد و به دنبال چه باشیم، خیلی خوب است که این شخص به دنبال محبت خدا بوده است.
ظاهرش این است که ما خواسته ای بالاتر از حُب به ذات حق جلَّ و اعلی نداریم. لذا امیرالمؤمنین آن دعای محبتشان در قنوت ترک نمیشد که می فرمود: اللَّهُمَّ ارْزُقْنِي‏ حُبَّك‏ وَ حُبَّ ما تُحِبُّه‏ وَ حُبَّ مَن‏ یُحِبُّکَ وَ العَمَلَ َ الَّذِي ْ يُبَلِّغُنِي اِلی حُبِّکَ وَ اجْعَل‏ حُبَّك اَحَبَّ الاَشیاءِ اِلیَّ
خداوندا محبت خود را و محبت کسانی را که دوست داری و محبت کسی که تو را دوست دارد و عملی که مرا بسوی محبتت برساند را ؛ روزی ما بفرما و محبت خود را محبوب ترین چیزها نزد ما قرار بده.

خود این که میفرماید: حب خودت را أحب اشیاء برای من قرار بده نشان دهنده این است که محبت از همه چیز بالاتر است.
این خیلی خوب است که هدف حب خدا باشد. لذا امیرالمؤمنین می فرماید: ان الله تبارک و تعالی یحب معالی الهمم، خدا همت های عالی را دوست دارد.مقصودمان خدا باشد. پس این نکته بسیار مهم است که ما مقصد و نیتمان را درست کنیم. همه مشکلات ما بخاطر این است که نیتمان مشکل دارد. نیت درست شود همه چیز درست می شود. اگر نیت باطل باشد همه چیز خراب می شود.
حضرت رسول در جواب مرد سؤال کننده فرمود: ازْهَدْ فِي الدُّنْيَا يُحِبکَ اللهُ، میخواهی خدا به تو محبت داشته باشد از دنیا دوری کن.
این بسیار مهم است که ما بدانیم چگونه محبت خدا را جلب کنیم.
هر کسی از انسان تعریفی دارد؛ مثلا در فلسفه انسان را به حیوان ناطق تعریف میکنند. اما امیرالمؤمنین تعریفی که از خود و حقیقت انسان که انسان باید به آن دست پیدا کند ارائه می دهد این است که میفرماید: من نور مطلق خدا هستم و من همان نوری هستم که خدا بوسیله ی آن تمام آسمانها و زمین ها را روشن کرده است، امیرالمؤمنین انسان را اینگونه تعریف میکند: أنا الاوَّل أنا الآخِر أنا الظاهر أنا الباطن
آینه تمام نمای خدا. هدف، مبدأ، منتها، شناسنامه انسان آینه تمام نمای خداست.
شاید کسی بگوید که این مبالغه و غلو است. اما خیر، در مقابل خدا هیچ چیزی ندارند. لذا امیرالمؤمنین میفرماید: أنا المَیِّت و أنتَ الحَی أنا الجاهل و أنتَ العالم (خدایا من مرده هستم تو حی مطلق هستی، من جاهلم و شما عالم هستی) اما در مقابل ماسوی الله آینه تمام نمای خداست. این میشود تعریف انسان.
حال که حقیقت وجودی ما و مبدأ و منتهای ما این بوده است اگر بخواهیم خدا به ما محبت داشته باشد باید به این حقیقت (آینه تمام نمای خدا) دست پیدا کنیم. باید بطرف این حقیقت برویم، إنا لله و انا الیه راجعون.
مگر ما از این دنیا چه دیده ایم بجز بدبختی؟ امیرالمؤمنین میفرماید: ای دنیا پشت چه بزرگانی را به خاک مالیدی، دنیایی که پشت بزرگان را به خاک می مالد به چه درد ما می خورد؟
برای اینکه حب خدا به انسان کامل شود که (کامل ترین نمونه محبت، محبت خدا به انسان کامل است) باید برویم بسمت قوس صعود. برای اینکه قوس صعود را طی کنیم اولین کار این است که رسول الله می فرماید: ازْهَدْ فِي الدُّنْيَا يُحِبَّكَ اللهُ. به دنیا باید زهد بورزی. رغبت به دنیا نداشته باشی. زهد بدنیا به این معنی نیست که از دنیا استفاده نکنی؛ به این معناست که رغبت به دنیا نداشته باشی؛ رغبت یعنی تعلق.
چهارشنبه مورخ۹۷/۱۱/۰۳